علت لرزش ماشین هنگام تعویض دنده چیست؟
علت لرزش ماشین هنگام تعویض دنده چیست؟
لرزش یا ارتعاش خودرو دقیقاً هنگام تعویض دنده (یا در حین درگیر شدن کلاچ در خودروهای دستی) نشانهای از ناهماهنگی یا عدم انتقال صاف نیرو در سیستم انتقال قدرت است. دلایل اصلی این لرزش بسته به نوع گیربکس (دستی یا اتوماتیک) متفاوت است.
گیربکسهای دستی: مشکل در مجموعه کلاچ
شایعترین دلیل لرزش در خودروهای دندهای، نقص در مجموعه دیسک و صفحه کلاچ یا فلایویل است:
۱. تاب داشتن یا فرسودگی دیسک و صفحه کلاچ
-
تاب داشتن یا دفرمگی صفحه کلاچ: اگر صفحه کلاچ به دلیل حرارت زیاد یا استفاده نامناسب، تاب برداشته باشد، در لحظه درگیری با فلایویل، به جای تماس یکنواخت، به صورت ناهموار به آن فشار میآورد و باعث لرزش شدید میشود.
-
روغنی شدن صفحه کلاچ: نشت روغن از کاسهنمد گیربکس یا موتور و آلوده شدن سطح صفحه کلاچ، باعث لغزش و درگیری نامناسب در زمان تعویض دنده و ایجاد لرزش میشود.
-
فرسودگی نامتوازن: سایش نامنظم مواد اصطکاکی روی صفحه کلاچ.
۲. مشکل در فلایویل (Flywheel)
-
تاب داشتن فلایویل: اگر فلایویل (دوار چرخشی بزرگ متصل به میللنگ) تاب برداشته باشد، هر بار که صفحه کلاچ با آن تماس پیدا میکند، ارتعاش شدیدی ایجاد میشود.
-
نصب نادرست یا عدم بالانس: اگر فلایویل به درستی بالانس نشده باشد یا هنگام نصب، پیچهای آن به صورت نامتقارن سفت شده باشند، لرزش خودرو حتمی است.
۳. خرابی بلبرینگ کلاچ (Throw-out Bearing)
-
اگر بلبرینگ کلاچ (بلبرینگ آزادسازی) آسیب ببیند، هنگام فشار دادن پدال کلاچ یا درگیری، میتواند لرزش و صدای غیرعادی ایجاد کند.
گیربکسهای اتوماتیک: مشکل در توربین یا سنسورها
در گیربکسهای اتوماتیک، لرزش حین تعویض دنده معمولاً به مشکلات هیدرولیکی، الکترونیکی یا توربین مربوط میشود:
۱. مشکل در مبدل گشتاور (توربین)
-
لغزش کلاچ قفلکننده توربین: این شایعترین علت لرزش در اتوماتیک است. کلاچ قفلکننده (Lock-up Clutch) در سرعتهای بالاتر فعال میشود تا انتقال قدرت مکانیکی شود. اگر این کلاچ فرسوده یا آلوده باشد، در لحظه فعال شدن، به جای قفل شدن نرم، لغزش کرده و لرزش یا “تَق” (Shuddering) ایجاد میکند.
-
خرابی داخلی توربین: پرههای آسیبدیده یا مشکل در بلبرینگهای توربین.
۲. نقص در ساعت گیربکس (Valve Body) و سولنوئیدها
-
خرابی یا گرفتگی سولنوئیدهای تعویض دنده: اگر شیرهای برقی (سولنوئیدها) نتوانند به موقع و با فشار مناسب، جریان روغن را به مجموعه کلاچ هدایت کنند، تعویض دنده با تأخیر یا با ضربه (Clunking/Harsh Shift) همراه خواهد بود که حس لرزش را منتقل میکند.
-
کثیفی روغن (ATF): آلودگی روغن باعث مسدود شدن مجاری و سوپاپهای ساعت گیربکس شده و تعویض دندهها را خشن میکند.
۳. مشکلات یونیورسال جوینت (میل گاردان) یا پلوس
-
اگر لرزش مربوط به گیربکس نباشد، میتواند ناشی از خرابی چهارشاخ گاردان (در دیفرانسیل عقب) یا مفصلهای پلوس (در دیفرانسیل جلو) باشد. این قطعات لرزش ناشی از انتقال نامناسب گشتاور را در هنگام درگیری دنده تشدید میکنند.
جمعبندی
لرزش در هنگام تعویض دنده یک مشکل مهم است. در خودروهای دستی، اغلب نیاز به باز کردن و بازدید مجموعه کلاچ و فلایویل وجود دارد؛ و در خودروهای اتوماتیک، معمولاً تعمیر یا تعویض توربین، سرویس ساعت گیربکس و تعویض روغن باکیفیت مشکل را برطرف میکند. ادامه رانندگی با این شرایط، سایش قطعات را تسریع و هزینهها را افزایش خواهد داد.